Pपंचांग

जैन पंचांग·Jain Panchang

13 December 2026 · रविवार (Sunday) · Ujjain (23.1765, 75.7885, IST+0)
तिथिमार्गशीर्ष शुक्ल चतुर्थी
वी.नि.सं.2553
म.जन्म सं.2626
विक्रम सं.2083
शक सं.1948

इस दिन के पर्व · कल्याणक · व्रत

इस दिन कोई विशेष पर्व नहीं

दिशा

दिशा शूल · वार शूल
दिशा शूल (यात्रा वर्जित)पश्चिम (West)
वार शूल (मुख दिशा)आग्नेय (South-East)

रस त्याग — इस दिन क्या त्याग करें

🧂
नमक (Salt)
नमक एवं नमकीन पदार्थ

आज का सार

तिथि-प्रवृत्ति, आनंदादि योग, पंचक/भद्रा/मूल और विशेष योगों का संक्षेप
मिश्रित दिन — सतर्क रहें
अनुकूल: रिक्ता — रिक्तता — शुभ कार्य आरम्भ न करें · सर्वार्थसिद्धि योग (Sarvarthasiddhi Yoga)
सावधानी: अनंदादि योग: गद (Anandadi Yoga: Gad) — महत्वपूर्ण कार्य स्थगित करें · भद्रा

अगला दिन

दिनांक14 December 2026
वारसोमवार
तिथिमार्गशीर्ष शुक्ल पंचमी
अगले दिन का विवरण देखें

आगामी पर्व (8)

अगले 14 दिन
  • भगवान अरनाथ — तप कल्याणक19 December 2026
  • भगवान मल्लिनाथ — जन्म कल्याणक20 December 2026
  • भगवान मल्लिनाथ — तप कल्याणक20 December 2026
  • भगवान नमिनाथ — केवलज्ञान कल्याणक20 December 2026
  • रोहिणी व्रत23 December 2026
  • भगवान अरनाथ — जन्म कल्याणक23 December 2026
  • क्रिसमस25 December 2026
  • भगवान मल्लिनाथ — केवलज्ञान कल्याणक25 December 2026
विस्तृत खगोलीय एवं मुहूर्त विवरण

पञ्चाङ्ग — पाँच अंग

तिथि · नक्षत्र · योग · करण · वार
तिथिचतुर्थी (शुक्ल पक्ष) (Chaturthi Shukla Paksha)समाप्ति 4:48 PM
तिथि प्रारम्भ2:07 PM
नक्षत्रश्रवण (Shravana) #22समाप्ति 9:12 AM
नक्षत्र पाद1/4
योगध्रुव (Dhruva) #12समाप्ति 12:15 PM
योग क्रमध्रुव (→12:15 PM) · व्याघात (→1:05 PM)
करणविष्टि (Vishti)समाप्ति 4:48 PM
करण क्रमविष्टि (→4:48 PM) · बव (→6:05 AM) · बालव (→7:17 PM)
वाररविवार (Sunday)
तिथि प्रवृत्तिरिक्ता (Rikta)रिक्तता — शुभ कार्य आरम्भ न करें

सूर्य · चन्द्र

उदय/अस्त एवं दिवस अवधि
सूर्योदय6:59 AM
सूर्यास्त5:43 PM
चन्द्रोदय10:15 AM
चन्द्रास्त9:19 PM
दिवस अवधि10:44
ऋतुहेमंत (Hemant)
अयनदक्षिणायण (Dakshinayana)

राशि · नक्षत्र · लग्न

ग्रह स्थिति
चन्द्र राशिमकर (Capricorn) #10प्रवेश 6:59 AM
सूर्य राशिवृश्चिक (Scorpio) #8
सूर्य नक्षत्रज्येष्ठा (Jyeshtha) #18
उदय लग्नवृश्चिक (Scorpio) #8
सूर्योदय होरासूर्य (Sun)

ग्रह स्थिति (सूर्योदय)

लाहिरी अयनांश; डिग्री राशि के भीतर
ग्रहराशि°नक्षत्रवक्रीअस्त
सूर्य (Sun)वृश्चिक (Scorpio)26.80°ज्येष्ठा (Jyeshtha)
चन्द्र (Moon)मकर (Capricorn)10.38°श्रवण (Shravana)
मंगल (Mars)सिंह (Leo)11.71°मघा (Magha)
बुध (Mercury)वृश्चिक (Scorpio)16.00°अनुराधा (Anuradha)
गुरु (Jupiter)सिंह (Leo)2.79°मघा (Magha)वक्री
शुक्र (Venus)तुला (Libra)12.04°स्वाती (Swati)
शनि (Saturn)मीन (Pisces)13.70°उत्तराभाद्रपद (Uttara Bhadrapada)
राहु (Rahu)मकर (Capricorn)28.01°धनिष्ठा (Dhanishta)
केतु (Ketu)कर्क (Cancer)28.01°आश्लेषा (Ashlesha)

वक्री = ग्रह पीछे चल रहा हो (नई शुरुआत स्थगित)। अस्त = ग्रह सूर्य के अत्यधिक निकट (विवाह/पूजा/प्रतिष्ठा कार्य वर्जित)।

मास · संवत्

दोनों परम्पराएँ + अधिक मास
माह (पूर्णिमान्त)मार्गशीर्ष (Margashirsha)
माह (अमान्त)मार्गशीर्ष (Margashirsha)
अधिक मासनिज
VNS तिथिमार्गशीर्ष शुक्ल चतुर्थी
वी.नि. संवत्2553
म. जन्म संवत्2626
विक्रम संवत्2083
शक संवत्1948

शुभ मुहूर्त

कार्य आरम्भ हेतु अनुकूल
अभिजित11:59 AM–12:42 PM
विजय2:08 PM–2:51 PM
ब्रह्म मुहूर्त5:13 AM–6:06 AM
गोधूलि5:43 PM–6:07 PM
प्रातः सन्ध्या6:47 AM–7:11 AM
सायं सन्ध्या5:31 PM–5:55 PM
निशीथ काल11:57 PM–12:45 AM

अशुभ मुहूर्त

सावधानी; कार्य आरम्भ न करें
राहु काल4:22 PM–5:43 PM
यमगण्ड12:21 PM–1:41 PM
गुलिक काल3:02 PM–4:22 PM
कुलिक2:51 PM–3:34 PM
कालवेला1:25 PM–2:08 PM
कण्टक / मृत्यु11:59 AM–12:42 PM
यमघण्ट10:34 AM–11:17 AM
दुर्मुहूर्त4:17 PM–5:00 PM

दिन के योग-संकेत

शुभ-अशुभ — पंचक · भद्रा · मूल · आनंदादि
पंचकनिष्क्रिय
भद्रा (विष्टि)सक्रिय
· 6:59 AM–1:07 PMमुख (सर्वाधिक अशुभ)
· 1:07 PM–3:35 PMमध्य
· 3:35 PM–4:48 PMपुच्छ (यात्रा शुभ)
मूल / गण्डान्तनिष्क्रिय
आनंदादि योगगद (Gad) अशुभ

विशेष योग

वार × नक्षत्र संयोग
  • सर्वार्थसिद्धि योग (Sarvarthasiddhi Yoga)6:59 AM–7:00 AM

दिन-रात्रि चौघड़िया (8+8)

दिन एवं रात्रि के 8-8 बराबर भाग
दिन का चौघड़िया
#नामवर्गसमय
1उद्वेग (Udveg)अशुभ6:59 AM–8:19 AM
2चल (Char)शुभ8:19 AM–9:40 AM
3लाभ (Labh)शुभ9:40 AM–11:00 AM
4अमृत (Amrit)शुभ11:00 AM–12:21 PM
5काल (Kaal)अशुभ12:21 PM–1:41 PM
6शुभ (Shubh)शुभ1:41 PM–3:02 PM
7रोग (Rog)अशुभ3:02 PM–4:22 PM
8उद्वेग (Udveg)अशुभ4:22 PM–5:43 PM
रात्रि का चौघड़िया
#नामवर्गसमय
1शुभ (Shubh)शुभ5:43 PM–7:22 PM
2अमृत (Amrit)शुभ7:22 PM–9:02 PM
3चल (Char)शुभ9:02 PM–10:42 PM
4रोग (Rog)अशुभ10:42 PM–12:21 AM
5काल (Kaal)अशुभ12:21 AM–2:01 AM
6लाभ (Labh)शुभ2:01 AM–3:40 AM
7उद्वेग (Udveg)अशुभ3:40 AM–5:20 AM
8शुभ (Shubh)शुभ5:20 AM–7:00 AM
चौघड़िया — किसके लिए शुभ?
  • अमृतसर्वोत्तम — कोई भी कार्य
  • शुभविवाह, गृहप्रवेश, पूजा
  • लाभव्यापार, धन-सम्बन्धी कार्य
  • चलयात्रा, सामान्य काम (मध्यम)
  • कालवर्जित — कोई शुभ आरम्भ नहीं
  • रोगरोग-योग, चिकित्सा-कार्य ही करें
  • उद्वेगतनाव, विवाद — आरम्भ न करें

होरा (24 घंटे)

ग्रह-होरा — दिन व रात्रि के 12-12 भाग; प्रत्येक होरा का स्वामी ग्रह
दिन की 12 होरा
#स्वामीवर्गसमय
1सूर्य (Sun)अशुभ6:59 AM–7:53 AM
2शुक्र (Venus)शुभ7:53 AM–8:46 AM
3बुध (Mercury)neutral8:46 AM–9:40 AM
4चन्द्र (Moon)शुभ9:40 AM–10:34 AM
5शनि (Saturn)अशुभ10:34 AM–11:27 AM
6गुरु (Jupiter)शुभ11:27 AM–12:21 PM
7मंगल (Mars)अशुभ12:21 PM–1:15 PM
8सूर्य (Sun)अशुभ1:15 PM–2:08 PM
9शुक्र (Venus)शुभ2:08 PM–3:02 PM
10बुध (Mercury)neutral3:02 PM–3:55 PM
11चन्द्र (Moon)शुभ3:55 PM–4:49 PM
12शनि (Saturn)अशुभ4:49 PM–5:43 PM
रात्रि की 12 होरा
#स्वामीवर्गसमय
13गुरु (Jupiter)शुभ5:43 PM–6:49 PM
14मंगल (Mars)अशुभ6:49 PM–7:56 PM
15सूर्य (Sun)अशुभ7:56 PM–9:02 PM
16शुक्र (Venus)शुभ9:02 PM–10:08 PM
17बुध (Mercury)neutral10:08 PM–11:15 PM
18चन्द्र (Moon)शुभ11:15 PM–12:21 AM
19शनि (Saturn)अशुभ12:21 AM–1:28 AM
20गुरु (Jupiter)शुभ1:28 AM–2:34 AM
21मंगल (Mars)अशुभ2:34 AM–3:40 AM
22सूर्य (Sun)अशुभ3:40 AM–4:47 AM
23शुक्र (Venus)शुभ4:47 AM–5:53 AM
24बुध (Mercury)neutral5:53 AM–7:00 AM

बृहस्पति/शुक्र/चन्द्र/बुध की होरा शुभ; मंगल/शनि/सूर्य की होरा अशुभ। कार्य उसी ग्रह की होरा में करें।

30 नित्य मुहूर्त

दो घटी मुहूर्त — सूर्योदय→सूर्यास्त 15, सूर्यास्त→अगला सूर्योदय 15
दिन के 15 मुहूर्त
#नामवर्गसमयकरेंन करें
1रुद्र (Rudra)अशुभ6:59 AM–7:42 AMव्रत, संयमनए कार्य प्रारंभ
2आहि (Aahi)अशुभ7:42 AM–8:25 AMआंतरिक/व्यक्त कार्यकानूनी कार्य, प्रारंभ
3मित्र (Mitra)शुभ8:25 AM–9:08 AMमित्रता, समझौतेझगड़े
4पितृ (Pitr)अशुभ9:08 AM–9:51 AMपितृ तर्पण, दानविवाद, गृहप्रवेश
5वसु (Vasu)शुभ9:51 AM–10:34 AMधन लेन-देन, खरीदअव्यवस्था
6वाराह (Varaha)शुभ10:34 AM–11:17 AMमरम्मत, निर्माणमुकदमेबाजी
7विश्वेदेव (Vishvedeva)शुभ11:17 AM–11:59 AMदान, सेवा, टीम कार्यस्वार्थी कार्य
8विदि (Vidi)शुभ11:59 AM–12:42 PMपढ़ाई, अनुबंध(सोम/शुक्र को) समारोह, प्रारंभ
9सुतमुखी (Sutamukhi)शुभ12:42 PM–1:25 PMयात्रा, नेटवर्किंगअधिक वादे
10पुरुहूत (Puruhuta)अशुभ1:25 PM–2:08 PMनिजी उपासनाबड़े उपक्रम
11वाहिनी (Vahini)अशुभ2:08 PM–2:51 PMयोजना, तैयारीयात्रा प्रारम्भ
12नक्तंकरा (Naktankara)अशुभ2:51 PM–3:34 PMविश्राम, रख-रखावसार्वजनिक आयोजन
13वरुण (Varuna)शुभ3:34 PM–4:17 PMशुद्धिकरण, जल कार्यचुगली
14अर्यमन् (Aryaman)अशुभ4:17 PM–5:00 PMसमझौते, संबंध(रवि को) प्रतिष्ठा कार्य
15भग (Bhaga)अशुभ5:00 PM–5:43 PMदानसंपत्ति बाँटना
रात्रि के 15 मुहूर्त
#नामवर्गसमयकरेंन करें
16गिरिश (Girisha)शुभ5:43 PM–6:36 PMकार्य का समापनजोखिम भरे आरम्भ
17अजपाद (Ajapaada)अशुभ6:36 PM–7:29 PMपरीक्षण, लेखा-जोखायात्रा, शल्यक्रिया
18अहिर्बुध्य (Ahirbudhya)शुभ7:29 PM–8:22 PMअध्ययन, चिकित्सासतही प्रचार
19पुष्य (Pushya)शुभ8:22 PM–9:15 PMशिक्षा, पोषणगलत भोजन
20अश्विनी (Ashwini)शुभ9:15 PM–10:08 PMउपचार, यात्रा, शुरुआतविलम्ब
21यम (Yama)अशुभ10:08 PM–11:02 PMअनुशासन, नियमउत्सव, जोखिम
22अग्नि (Agni)शुभ11:02 PM–11:55 PMसाहसिक कार्य, ऊर्जाक्रोध, जल्दबाज़ी
23विधातृ (Vidhatr)शुभ11:55 PM–12:48 AMदस्तावेज़, अनुबंधटालना
24कण्ड (Kanda)शुभ12:48 AM–1:41 AMकला, सजावटअहंकार
25अदिति (Aditi)शुभ1:41 AM–2:34 AMक्षमा, दानकठोरता
26जीव/अमृत (Jiva/Amrit)अति-शुभ2:34 AM–3:27 AMव्रत, साधना, स्वास्थ्यहानिकारक कार्य
27विष्णु (Vishnu)शुभ3:27 AM–4:20 AMदीर्घकालीन योजनाजुआ
28द्युमद्द्युति (Dyumadyuti)शुभ4:20 AM–5:13 AMकला, संगीतझगड़े
29ब्रह्म (Brahma)अति-शुभ5:13 AM–6:06 AMध्यान, वेदाध्ययनव्यर्थ बातें
30समुद्र (Samudra)शुभ6:06 AM–7:00 AMयात्रा प्रारम्भ, शुद्धिगंदगी, अपव्यय

शब्दकोश — पंचांग के शब्द

हर शब्द का संक्षिप्त अर्थ
खोलें / बंद करें
तिथिTithi
चन्द्र-दिन; सूर्य-चन्द्र अंतर का 12° का खंड। 1-15 शुक्ल पक्ष + 1-15 कृष्ण पक्ष = 30 तिथियाँ।
नक्षत्रNakshatra
27 तारा-समूह; आकाश का 360°/27 = 13°20' खंड जिसमें चन्द्र स्थित हो।
योगYoga
सूर्य-चन्द्र की जुड़ी अंशों का खंड। 27 योग; प्रत्येक का अपना शुभ/अशुभ स्वभाव।
करणKarana
तिथि का आधा भाग। 11 करण; भद्रा (विष्टि) सबसे अशुभ।
होराHora
दिन/रात्रि के 24 घंटे, प्रत्येक एक ग्रह के स्वामित्व में। शुभ कार्य उसी ग्रह की होरा में करें।
राहु कालRahu Kalam
दिन का अशुभ डेढ़-घंटे का खंड (वार-आधारित)। नई शुरुआत वर्जित।
अभिजितAbhijit
मध्यान्ह का सर्वोत्तम मुहूर्त (~48 मिनट)। बुधवार को छोड़ अधिकांश कार्यों के लिए शुभ।
ब्रह्म मुहूर्तBrahma Muhurta
सूर्योदय से ~96 मिनट पहले। ध्यान, अध्ययन के लिए सर्वोत्तम।
पंचकPanchak
चन्द्र धनिष्ठा (२)–रेवती में हो (5 नक्षत्र)। दक्षिण यात्रा, ईंधन-संग्रह, चारपाई-बनाना वर्जित।
भद्राBhadra
विष्टि करण सक्रिय। कोई भी शुभ कार्य वर्जित। मुख-भाग सर्वाधिक अशुभ; पुच्छ-भाग में यात्रा शुभ।
मूल / गण्डान्तMool / Gandanta
चन्द्र मूल नक्षत्र (अश्विनी, आश्लेषा, मघा, ज्येष्ठा, मूल, रेवती) में। यज्ञोपवीत, गृहप्रवेश वर्जित।
वक्रीRetrograde (Vakri)
ग्रह पृथ्वी से देखते हुए पीछे चलता दिखे। नई शुरुआत स्थगित, समीक्षा/पुनरावलोकन शुभ।
अस्तCombust (Asta)
ग्रह सूर्य के अत्यधिक निकट (तेज नष्ट)। विवाह, प्रतिष्ठा, पूजा-कर्म वर्जित।
चौघड़ियाChoghadiya
दिन व रात्रि के 8-8 भाग। अमृत/शुभ/लाभ शुभ; काल/रोग/उद्वेग अशुभ; चल मध्यम।
नित्य मुहूर्तNitya Muhurta
30 दो-घटी मुहूर्त (15 दिन + 15 रात्रि)। प्रत्येक का अपना नाम, स्वभाव, करें/न करें।
तिथि प्रवृत्तिTithi Pravritti
तिथि-समूह का स्वभाव — नंदा, भद्रा, जया, रिक्ता, पूर्णा।
अनंदादि योगAnandadi Yoga
वार × नक्षत्र संयोग का 28-चक्र; प्रत्येक का अपना शुभ/अशुभ नाम।
विशेष योगSpecial Yogas
रवि, सर्वार्थसिद्धि, अमृत-सिद्धि, रवि/गुरु पुष्य, त्रि/द्वि-पुष्कर — विशेष शुभ संयोग।
दिशा शूलDisha Shool
वार-आधारित 'अशुभ दिशा'। उस दिशा में यात्रा वर्जित।
आचमन / मुहूर्तMuhurta
एक मुहूर्त ≈ 48 मिनट = 2 घटी = 1/30 दिन।
Add ?debug=1 to the URL to see the raw JSON.